1. Szczepienia ochronne

Podstawowym działaniem profilaktycznym, zmniejszającym ryzyko zachorowania na grypę, jest regularne, coroczne szczepienie ochronne, szczególnie w grupach zwiększonego ryzyka (osoby starsze, dzieci, osoby ze współistniejącymi chorobami). Główny Inspektorat Sanitarny zaleca, aby regularnie szczepić siebie i bliskich.

Dostępne w Polsce szczepienia na grypę zawierają zabitego wirusa grypy lub tylko białka pochodzące z jego otoczki. Taki wirus nie jest zdolny do wywołania infekcji. Po podaniu szczepionki, układ immunologiczny człowieka wytwarza przeciwciała, które stanowią obronę przeciwko chorobie. Swoista odporność rozwija się w ciągu 2–3 tygodni po podaniu szczepionki i utrzymuje się przez 6–12 miesięcy. Szczepionka zapewnia nawet 90% skuteczności, ale chroni tylko przed jednym szczepem wirusa. Co roku inny szczep wirusa grypy dominuje i jest przyczyną większości zachorowań. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) co roku przewiduje, na podstawie obserwowanych trendów, jaki wirus będzie dominował w nadchodzącym sezonie, dzięki czemu można z wyprzedzeniem przygotować odpowiednią szczepionkę.

2. Dodatkowe działania profilaktyczne które można wdrożyć w domu i w pracy

  • Częste i dokładne mycie rąk mydłem (15–30 sekund)
  • Unikanie bliskiego kontaktu z przeziębionymi osobami
  • Przestrzeganie zasad higieny oddychania – w czasie kaszlu i kichania zakrywanie nos i usta chusteczką jednorazową
  • W przypadku braku dostępności chusteczek jednorazowych należy kichać i kasłać w zgięcie łokciowe
  • Regularne stosowanie środków odkażających do dezynfekowania przedmiotów i powierzchni dotykanych przez wiele osób, co stwarza ryzyko ich potencjalnego zainfekowania: klamek, telefonu, klawiatury itp.

3. Postępowanie profilaktyczne w miejscach publicznych

  • W okresach zwiększonej zapadalności: unikanie zatłoczonych miejsc
  • Unikanie niepotrzebnego dotykania powierzchni w środkach transportu publicznego i elementów ich wyposażenia
  • Nie dotykanie rękami ust, nosa lub oczu
  • W okresie jesienno-zimowym: noszenie odzieży zapewniającej komfort termiczny
  • Przy braku możliwości umycia rąk – zaopatrzenie się w antybakteryjny żel lub antybakteryjne, nawilżane chusteczki

Przy wystąpieniu objawów takich jak gorączka, bóle głowy, bóle mięśniowo-stawowe, kaszel, ból gardła lub duszność zgłoś się do lekarza. W przypadku podejrzenia lub rozpoznania grypy nie idź do pracy, zostań w domu do czasu ustąpienia objawów.

Rozdział „Profilaktyka grypy” opracowano na podstawie:

Chroń przed grypą siebie i innych, Państwowa Inspekcja Sanitarna (http://gis.gov.pl/images/ep/ulotka_o_grypie.pdf) Mejza F, Przeziębienie, Medycyna Praktyczna online, 2011 (http://grypa.mp.pl/przeziebienie/61668,przeziebienie)
Everyday Preventive Actions That Can Help Fight Germs, Like Flu; Centers for Disease Control and Prevention, National Center for Immunization and Respiratory Diseases, Ulotka informacyjna dla pacjenta, 05/21/2013
Mrukowicz J, Szczepionki na grypę sezonową, Medycyna Praktyczna online, 2009
(http://grypa.mp.pl/grypasezonowa/48105,szczepionki-na-grype-sezonowa)